Wczoraj

Planetarium Śląskie

Powstało według wizjonerskiego projektu krakowskiego architekta Zbigniewa Solawy. Prace konstrukcyjne ruszyły w lipcu 1953 roku. Realizowało je Stalinogrodzkie Przemysłowe Zjednoczenie Budowlane na tzw. wzgórzu parkowym nieopodal Szwajcarskiej Doliny. Budowę wspierał ówczesny wojewoda śląski Jerzy Ziętek. Oficjalne otwarcie pierwszego w Polsce i największego w naszym kraju planetarium nastąpiło 4 grudnia 1955 roku.

Główna sala projekcyjna mogąca pomieścić około 400 widzów wyposażona była w płócienny, sferyczny ekran o powierzchni tysiąca metrów kwadratowych. W centralnym punkcie sali umieszczono najnowocześniejszy w tym czasie projektor wyprodukowany przez zakłady Carla Zeissa w Jenie, który był w stanie wyświetlić na sztucznym niebie ponad 8000 gwiazd.

Pierwsze seanse były prowadzone na żywo, a podkład muzyczny stanowiły utwory odtwarzane z płyt gramofonowych. Z czasem do spektakli dołączono projekcje filmów edukacyjnych i inne elementy multimedialne. Wiele ścieżek dźwiękowych seansów zostało nagranych w rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach.

Przez 63 lata pracy planetarium Zeissa wyświetliło ponad 180 tysięcy pokazów. W lipcu 2018 roku urządzenie zostało zdemontowane i zakonserwowane. W Planetarium – Śląskim Parku Nauki znajdzie się w centralnym punkcie ekspozycji poświęconej astronomii.

W 1955 roku rozpoczęło także działalność obserwatorium astronomiczne, które wyposażone zostało w największy w Polsce refraktor o średnicy 30 centymetrów.

Cztery lata później w Planetarium rozpoczęła działalność stacja sejsmologiczna, która w kolejnych latach zarejestrowała wiele ciekawych, z naukowego punktu widzenia, wstrząsów. Wśród nich m.in. ten z Alaski z 1964 roku, z północnych Włoch z 1976 roku oraz podziemny wybuch jądrowy z Nowej Ziemi w 1970 roku.

W 1963 roku otwarto stację klimatologiczną, wraz ze standardowo wyposażonym ogródkiem meteorologicznym, w której odbywały się regularne lekcje dla młodzieży szkolnej i zajęcia dla studentów.

Od 1957 roku Planetarium Śląskie zorganizowało I Olimpiadę Astronomiczną – jedną z najbardziej prestiżowych rywalizacji tego rodzaju w Polsce. W 2011 roku Planetarium gościło uczestników 5 Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki.

Zdjęcia archiwalne

Bądź na bieżąco

Śledź także aktywność oraz wydarzenia Planetarium Śląskiego w mediach społecznościowych.

Skip to content